ورود ثبت

ورود

نام کاربری / ایمیل
رمز عبور
ذخیره سازی اطلاعات

فرم عضویت در سایت

لطفا کلیه فیلدها را با دقت پر نمایید
نام
نام کاربری / ایمیل
رمز عبور
تکرار رمز عبور
ایمیل
تکرار ایمیل

کوه دماوند

کوه دَماوَند با ارتفاع 5610 متر بلندترین قله ایران، خاورمیانه و بلندترین قلهٔ آتشفشانی آسیا است. کوه دماوند که از دیرباز نماد ایران زمین و از مهمترین آثار طبیعی فلات ایران به حساب می آید. در پاره مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران قرار دارد دماوند آتشفشانی نیمه فعال- و نه خاموش!- به حساب می آید که فوران بخار از دهانه های فرعی آن و وجود چشمه های آب گرم متعدد در منطقه گویای این واقعیت است.. دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد.

این قله به سبب زیبایی خیره کننده فرم مخروطیش و به عنوان بلندترین آتشفشان آسیا ، هرساله پذیرای کوهنوردان بسیاری از سراسر ایران و جهان است. برای رسیدن به قله دماوند، مسیرهای مختلفی وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها این جبهه‌ها هستند:

جبههٔ شمالی؛ مسیر صعود این جبهه از میان دو یخچال سیوله (سمت راست) و دوبی سل (سمت چپ) صورت می‌گیرد.

جبههٔ شمال شرقی؛ پناهگاه تخت فریدون در این مسیر قرار دارد.

جبههٔ غربی؛ پناهگاه سیمرغ در این مسیر قرار دارد.

جبههٔ جنوبی؛ از سمت جنوب شرقی کوه. پلور، رینه، گوسفندسرا و بارگاه سوم در این مسیر قرار می‌گیرند (مرسوم ترین مسیر صعود به دماوند بهره گیری از جبهه ی جنوبی است). آسان‌ترین مسیر جبهه جنوبی و دشوارترینشان جبهه شمالی است. سه جبهه شمالی، جنوبی و شمال شرقی در نزدیکی روستاها قرار گرفته‌اند و همچنین همگی دارای جان‌پناه در میان راه هستند. در مسیر جنوبی، آبشاری وجود دارد که همهٔ سال یخ‌زده‌است و تنها در تابستان‌های بسیار گرم، جاری می‌شود که به همین دلیل به آن آبشار یخی گفته می‌شود. بلندی آن ۷ متر و قطر آن ۳ متر می‌باشد. این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه – نسبت به سطح دریا- ‌است. کمینه ی دما در ارتفاعات نزدیک قله در زمستانها تا 60- درجه¬ی سلسیوس پایین می رود. اگرچه در تابستانها این کمینه به حدود 2- درجه می¬رسد.

دامنه ی دماوند از نظر پوشش گیاهی و جانوری از موقعیتی ویژه برخوردار است و در هر محدوده ی ارتفاعی کوه ، گیاهان مشخص و بعضا منحصر بفردی دیده می شوند دامنهٔ کوه دماوند -در ارتفاع ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متری - پوشیده از شقایق وحشی است. این شقایق منحصر به فرد در دنیا شناخته شده است و با نام شقایق لار و رینه در کتاب‌های معتبر گیاه‌شناسی جهان به ثبت رسیده است. همچنین دامنه دماوند از شمال به جنگلهای پهن برگ شمال ایران و از جنوب به کوههای هم مرز کویر راه دارد و میزبان انواع گونه های جانوری است از جمله شکارچیانی چون روباه و شغال و گرگ و خرس ، گیاهخوارانی چون کل ، میش ، گراز و خرگوش و پرندگان بلندپروازی مانند عقاب طلایی ، جغد ، تیهو ، کبک سینه سیاه و دارکوب است. همچنین در ناحیه ی کوهپایه ای مار ، انواع عقرب ، بزمجه گورکن و انواع موشها نیز دیده می¬شوند. گرچه سم بیشتر خزندگان دامنه دماوند چندان مهلک نیست – و گزندگان در ارتفاع بالای 4000 متر به ندرت دیده شده اند- هنگام استراحت باید خطر گزیدگی را در نظر گرفت.

 

توضیح مسیرهای صعود:

مسیر شمالی

برای صعود از این مسیر، در جادۀ هراز –تهران به آمل- به سمت شمال کشور و پس از عبور از گزنک و طی کردن حدود 7 کیلومتر پس از روستای بعدی، یعنی بایجان، در 60 کیلومتری آمل – بین تونلهای شماره 7 و 8- به دوراهی روستاهای ناندل و دلارستاق در سمت چپ (غرب) جادۀ اصلی می رسیم. مسیر رسیدن به ناندل از روستاهای حاجی دلا و میان ده نیز عبور می کند.

جاده آسفالته اما نه چندان هموار و کاملاٌ کوهستانی با گردنه هاي متعدد و پر پيچ و خم است و به سرعت ارتفاع میگیرد ، تا انتهای میان ده آسفالت است و از میان ده تا ناندل خاکی است. از ورودیه روستا باید به سمت دشت چمن بن حرکت کنید تا در راستای یال شمالی قله قرار بگیرید در روستای ناندل محل اطراق موسوم به خانه کوهنورد ناندل مساحت حدود 50 مترمربع وجود داردو در سال 1358 ساخته شد. دارای آب، برق، تلفن و امکانات رفاهی دیگر می باشد. از این مکان می توان به جبهۀ شمالی و شمال شرقی کوه دماوند و یال سرداغ دسترسی داشت. امکان اطراق در زینبیه روستا نیز در صورت هماهنگی وجود دارد.

مسیر شمالی از محل " سنگ بزرگ" یال شمالی کوه دماوند واقع در دشت چمن بن با شیبی ملایم و خاکی آغاز شده و در پی سینه کشی ملایم به جان پناه اول و در ادامه بر روی یال سیاه رنگی در میان صخره های سنگلاخی بزرگ و کوچک در فاصلۀ نزدیکی با یخچال دوبی سل، به جانپناه دوم می رسد. پس از آن، مسیر یال با قوسی به سمت شمال شرق مایل شده و از طریق صخره های آتشفشانی کوچک و بزرگ به مسیر شمال شرق متصل می شود و به قله می رسد. دسترسی به آب آشامیدنی در جبهۀ شمالی کمی مشکل تر از مسیرهای دیگر است و ممکن است برای تهیۀ آب، نیاز به ذوب کردن برف باشد.

جانپناه های مسیر شمالی:

در مسیر شمالی دو پناهگاه وجود دارد که به صورت فلزی ساخته شده اند. نخستین پناهگاه در ارتفاع 3850 متری قرار دارد که در سال 1360 ساخته شده و مجهز به دو طبقه تخت چوبی است و گنجایش 15 نفر را دارد. فشار هوا در این مکان 550 میلی متر جیوه است.دومین پناهگاه در ارتفاع 4800 متری قرار دارد که بدون طبقه و تخت چوبی است و 15 نفر گنجایش دارد. فشار هوا در این پناهگاه 490 میلی متر جیوه است.

مسیر  شمال شرقی


آغاز مسیر شمال شرقی، از روستای گزانه (کیلومتر هشتاد جاده هراز به سمت آمل) است. این مسیر در امتداد رودخانۀ تلخ رود و با عبور از میان باغ ها و مزارع در دشتی فراخ به چشمۀ اسپه می رسد. ادامۀ مسیر، در بالای تپه ای مرتفع در زیر قلۀ منار و روبروی درۀ یخار، به گوسفند سرا و چشمۀ معروف استله سر می رسد که مکان مناسبی برای شب مانی است. ادامۀ مسیر شیب تندی دارد که با زیکزاک های بلند پشت سر گذاشته می شود و پس از عبور از قلۀ منار به پناهگاه تخت فریدون متصل می شود. پس از ادامۀ مسیر در امتداد درۀ یخار به ارتفاع 5400 متری رسیده که با مسیر شمالی در این نقطه مشترک شده و به قله می رسد.

پناهگاه تخت فریدون

پناهگاه تخت فریدون در کمرکش یال شمال شرقی و بر فراز خاک های زرد رنگ، در ارتفاع 4320 متری توسط گروهی از کوهنوردان دانشکدۀ فنی در سال 1355 ساخته شد که دارای طبقه های چوبی است. تمامی مصالح این بنا از سنگ است. این پناهگاه دو طبقه می باشد و آب مصرفی کوهنوردان از چشمۀ کوچکی در جناح شمالی آن تامین می شود. پناهگاه تخت فریدون گنجایش 25 نفر را دارد و در پیرامون آن امکان چادر زدن وجود دارد. این مسیر به سوی قله، پر از صخره، قلوه سنگ، برف و یخ است و دارای چشمه های زیادی است. فشار هوا در این نقطه 530 میلی متر جیوه است.

مسیر جنوبی

این مسیر از معمول ترین و قدیمی ترین مسیرهای دست یابی به قلۀ کوه دماوند است. دسترسی به مسیر جنوبی صعود، از طریق "پلور" و "رینه" امکان پذیر است ( در رینه محلی برای اسکان کوهنوردان توسط فدراسیون کوهنوردی ایجاد شده است). در نیمه های جادۀ آسفالتی متصل کنندۀ این دو نقطه به یکدیگر، مسیری خاکی و ناهموار به سمت شمال وجود دارد که با تابلویی کوچک مشخص شده است. این مسیر به "گوسفندسرا" و "مسجد صاحب الزمان" واقع در ارتفاع 3000 متری منتهی شده که مبدا صعود به قلۀ دماوند از جبهه جنوبی محسوب می¬شود. سپس، مسیر به سمت بارگاه سوم در ارتفاع 4150 متری ادامه می یابد. از نکات مثبت برای حمل بار در این فاصله می توان از چهارپایان استفاده کرد. پس از بارگاه سوم و ادامۀ مسیر از سمت چپ "آبشار یخی"، به تپه ای گوگردی خواهیم رسید که حاصل آخرین فعالیتهای آتشفشانی دماوند است. بخارهای گوگردی از حفره های متعدد سنگ های گوگردی این ناحیه متصاعد شده و سبب سوزش چشم و گلو می شود و باید امکان مسمومیت را در صورت قرار گرفتن طولانی در این ناحیه در نظر گرفت. ادامۀ مسیر در یک شیب نسبتا تند به قله ختم می شود.

میانگین زمان لازم برای طی کردن فاصلۀ بارگاه اول تا بارگاه سوم 4 ساعت و از بارگاه سوم تا قله 6 ساعت می باشد.

قرارگاه رینه:

گوسفندسرا و مسجد صاحب الزمان

دومین قرارگاه در مسیر صعود به کوه دماوند از جبهۀ جنوب، ساختمان مسجد صاحب الزمان است. این مکان در ارتفاع 3050 متری قرار دارد و در نزدیکی گوسفندسرایی واقع شده است ( این گوسفندسرا در بین کوهنوردان نقطه ی شروع صعود در نظرگرفته می شوند) . این مکان گنجایش 50 نفر را دارد ودارای نمازخانه، سرویس و محل استراحت کوهنوردان می باشد. فشار هوا 6100 میلی متر جیوه است. این مسجد در سال 1371 ساخته شده است.

بارگاه سوم

سومین پناهگاه در یال جنوبی دماوند، بارگاه سوم با ارتفاع 4150 متر است. بنای فلزی این پناهگاه در سال 1345 در ارتفاع 4150 متری ساخته شد که در زمان خود پناهگاهی مجهز به شمار می آمد. این پناهگاه به علت سقوط بهمن بزرگی در زمستان سال 1351 از بین رفت و دوباره یک سال پس از آن، یک بنای سنگی جایگزین آن شد.  گنجایش آن حداکثر برای 30 نفر است و در پیرامون آن مکان هایی برای چادر زدن وجود دارد. فشار هوا در بارگاه سوم 540 میلی متر جیوه است.